زحمت بود . كالسكه خيلى به عسرت عبور كرد . منزل پاسنگان است و چهار فرسنگ . در تاريخ . . . « 1 » به قم آمده بودم به اتفاق آقاى عماد السلطنه از همين راه چاپارى به كاشان آمده سه شب توقف كرده مراجعت نموديم . راه قدرى ماهور داشت . ناهار در بين راه صرف شد . چهار كمتر به غروب مانده وارد پاسنگان شديم . جاى مخروبه‌اى است . كاروانسراى كهنه دارد . فتح الممالك را نزد خود جا داده‌ام . جناب آقا شيخ هم اغلب آنجا تشريف دارند . افخم الملك كه منزل خودشان است . گردش رفتيم . يك كاكولى زدم . شكارى ندارد . شب محمد كاظم ميرزا رفيع السلطان آمد . افخم الملك هم تا ساعت دو بود . زلفهاى سليمان ميرزا خيلى بلند شده بود . اصرارى هم دارد كه همين‌طور نگاه دارد . در سفر اسباب زحمت است . خواستيم كوتاه كنيم تمكين نداشت . مدتى فرار كرده مخفى شد . آخر به چنگ آورده افخم الملك يك لاله به‌دست گرفته رفيع السلطان لالهء ديگر ، فتح الممالك قيچى به‌دست ، من شانه و ماهوت پاك‌كن . جناب شيخ هم گاهى مىفرمودند نزنيد خوب است . گاهى مىفرمودند زلفت ضايع شده نگذار . دادوبيداد سليمان ميرزا هم در اين حالت معلوم است . مختصر « تياتر » باشكوهى بود و خيلى خنده‌دار . آخر جلو را از ته زده عقب را ازبس قسم داد و داد زد كمتر زديم . در شهر هم اغلب كه بلند مىشد با افخم الدوله اين‌كار را مىكرديم . شب خوشى گذشت . سفر در درشكه با رفقاى خوب ، وضع منظم ، آن‌هم تماشاى اصفهان و فارس البته خوش است و شكر مىكنم هر آن و هر ساعت خداى متعال را كه به همين نهج مراجعت كنيم ، بلكه دماغها چاق‌تر [ شود ] انشاء الله تعالى . كاظم خان شام خوبى داد . از كارخانهء آقا هم شام آوردند . يا مرگ يا اشتها . نام همراهان همراهان آقا و ملتزمين ركاب اشخاصى كه اينك حاضرند از اين قرار در اين روزنامه معرفى و صورت‌بندى مىشود . جناب افخم الملك - فتح الممالك - رفيع السلطان - جناب شيخ عبد النافع - جناب آقا ميرزا آقا - جناب مستشير الدوله - ميرزا شفيع خان - جناب معز السلطان منشىباشى - جناب مهندس‌باشى - ميرزا على اكبر خان پسر ميرزا سيد احمد منشى صدراعظم - ثناء الملك - ميرزا آقا برادر اقتدار السلطنه - ميرزا محمود خان ناظم خلوتى - ميرزا ابراهيم خان مستوفى آقا - فتحعلى ميرزا پسر شاهزاده محمد شريف ميرزا - اسد الله ميرزا پسر رفيع السلطان - محمد على ميرزا برادرزاده‌اش -

--> ( 1 ) - جاى تاريخ بياض است .